Poprzedni Spis treści Następny

VIII. DZIAŁALNOŚĆ INSPEKCYJNA

autorzy: Tomasz Parada, Maria Staroń, Janusz Tylzon, Andrzej Uchman


Kostrzyńsko-Słubicka Specjalna Strefa Ekonomiczna - nowoczesny zakład produkcyjny branży spożywczej

1. Działalność kontrolna

W ewidencji Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Zielonej Górze na dzień 31.12.2005 r. znajdowało się 1438 podmiotów.

W 2005 roku przeprowadzono ogółem 597 kontroli. Skontrolowano 590 podmiotów gospodarczych. Wykonano 147 kontroli podstawowych, 382 kontrole sprawdzające oraz 68 kontroli interwencyjnych. Kontrole realizowane w 2005 r. na terenie województwa lubuskiego obejmowały ogółem 11 celów kontrolnych.

Stwierdzane w trakcie kontroli nieprawidłowości dotyczyły w największym stopniu gospodarki odpadowej (przede wszystkim braku zezwoleń na wytwarzanie, transport lub zbiórkę odpadów niebezpiecznych, niedopełniania obowiązku złożenia informacji o sposobie postępowania z odpadami innymi niż niebezpieczne, niewłaściwego prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów powstających na terenie zakładu) oraz z niedopełnieniem obowiązków przez prowadzących instalacje wymagające uzyskania pozwoleń zintegrowanych. Stwierdzano również nieprawidłowości w zakresie gospodarki wodno-ściekowej (brak pozwoleń wodnoprawnych), emisji substancji do powietrza (brak pozwoleń na emisję z instalacji technologicznych, brak zgłoszeń instalacji i nie przedkładanie informacji do opłat za korzystanie ze środowiska) oraz przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu.

W wyniku przeprowadzonych kontroli wydano 334 zarządzenia pokontrolne i nałożono 31 mandatów karnych na kwotę 7700, zł.

Wydanych zostało 470 decyzji ustalających kary biegnące za:

- odprowadzanie ścieków 28 decyzji;

- emisję gazów i pyłów do powietrza 8 decyzji;

- emisję hałasu 4 decyzje.


Urządzenia technologiczne w oczyszczalni ścieków w Bytnicy

W 2005 roku wydane zostały 32 decyzje ustalające kary łączne na kwotę 1914820,47 zł.

W dalszej części informacji dot. działalności inspekcyjnej omówione zostały cele kontrolne realizowane w cyklu ogólnopolskim.

2. Cykle kontrolne

2.1. Kontrola podmiotów prowadzących działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych

Najczęściej stwierdzanymi nieprawidłowościami był brak zezwoleń wymaganych przepisami ustawy o odpadach. Odpady składowane były na składowiskach innych niż wskazane w decyzjach - zasadniczą rolę odgrywają tutaj ceny odbioru odpadów w poszczególnych obiektach. Wykazano również nieskładanie Marszałkowi Województwa Lubuskiego rocznych informacji dot. gospodarki odpadami. Stwierdzono ponadto brak koncesji na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, wydanej na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w związku ze zmianą przepisów). Jeden kontrolowany podmiot posiadał decyzję wydaną na podstawie starych przepisów.

Sytuacja w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi zdecydowanie się poprawiła. Większość przedsiębiorców świadczących usługi transportu, odzysku lub unieszkodliwiania posiada profesjonalny sprzęt, przygotowaną kadrę oraz wymagane prawem zezwolenia. Składowanie odpadów na tzw. "dzikich wysypiskach" staje się coraz rzadsze. Nasila się natomiast problem "podrzucania" odpadów do lasów, rowów lub na nieużytkowane tereny, z reguły w małych ilościach (kilka worków) lub jako pojedyncze odpady wielkogabarytowe (np. lodówki, meble).

Zmieniła się forma organizacyjna podmiotów świadczących usługi w zakresie transportu odpadów komunalnych. Sporadycznie są to gminne jednostki organizacyjne prowadzące działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych na obszarze własnej gminy. Najczęściej usługi tego rodzaju świadczone są przez przedsiębiorców, którzy działają na terenie kilku gmin lub nawet województw.

2.2. Kontrola funkcjonowania ferm norek

Na terenie województwa lubuskiego w 2005 roku istniało 6 ferm norek w obiektach o obsadzie powyżej 50 DJP (Duża Jednostka Przeliczeniowa) tj. powyżej 20000 sztuk.

Kontrole przeprowadzono w następujących obiektach:

- POLFUR Sp. z o.o. Kolonia Myśliborska 2, Lubiszyn - Ferma w Lubiszynie (150 DJP),

- POLFUR Sp. z o.o. Kolonia Myśliborska 2, Lubiszyn - Ferma Pyrzany 101, Witnica (225 DJP),

- Farm Equipment International Sp. z o.o. ul. Gorzowska Karsko - ferma w Bronowicach, Strzelce Kraj. (60 DJP),

- Farm Equipment International Sp. z o.o. ul. Gorzowska Karsko - ferma w Płomykowie, Santok (70 DJP),

- BAKA Sp. z o.o. Radachów 85, Ośno Lubuskie (225 DJP).

Przeprowadzone kontrole wykazały, że potencjalne zagrożenie dla środowiska stanowią odchody zwierzęce, nie zaliczone do nawozów, które powinny zostać zagospodarowane. Są one przekazywane jako odpad odbiorcom indywidualnym bezpośrednio lub po ich zmieszaniu ze słomą. Stwierdzono uciążliwość zapachową wynikającą z bliskiej lokalizacji zabudowy mieszkaniowej.

W czasie kontroli stwierdzono również naruszenia polegające na braku: decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami, decyzji na odzysk odpadów, braku informacji o wytwarzanych odpadach i sposobach ich zagospodarowania, braku ewidencji odpadów, nie zgłoszeniu instalacji niewymagającej pozwolenia na emisję, braku zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobach ich zagospodarowania oraz nie naliczanie i uiszczanie opłat za korzystanie ze środowiska.


Rzeka Czernica - odbiornik ścieków ze Sławy

2.3. Kontrola przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez rolników indywidualnych

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze przeprowadził na terenie województwa lubuskiego kontrole dotyczące wdrażania Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich" w zakresie nowych działań: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" i "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Przeprowadzono kontrole w 6 wybranych gospodarstwach rolnych:

- Jacek Kamil Grobelny Łukomin 24, Krzeszyce - kierunek produkcji trzoda chlewna,

- Tomasz Kazieczko ul. Ogrodowa 8, Słońsk kierunek produkcji trzoda chlewna,

- Lidia Andżelika Żarska Jasieniec 55, Trzciel kierunek produkcji bydło mięsne,

- Dariusz Matkowski ul. Wiejska 17, Słońsk kierunek produkcji bydło mięsne,

- Andrzej Kasprzak Chociejów 9, Gubin - kierunek produkcji drób,

- Marcin Kasprzak Chociejów 9, Gubin - kierunek produkcji drób.

W czasie kontroli sprawdzono zgodność prowadzonej działalności ze złożonymi oświadczeniami "o spełnianiu standardów w zakresie ochrony środowiska" i nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie. Dodatkowo skontrolowano przestrzeganie przepisów ochrony środowiska i gospodarki odpadami, w wyniku czego stwierdzono nieznaczne uchybienia polegające na braku ewidencji odpadów i zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobach ich zagospodarowania. W jednym przypadku stwierdzono brak udokumentowania wywozu nieczystości płynnych na oczyszczalnię ścieków.

2.4. Kontrola w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi i poużytkowymi

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze przeprowadził na terenie województwa lubuskiego kontrole w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi i poużytkowymi w wytypowanych przez NIK następujących podmiotach:

a) VITROSILICON, ul. Żagańska 27, Iłowa,

b) ABC RECYKLING S.A., ul. Gubińska 40, Krosno Odrzańskie,

c) LUG Sp. z o.o., ul. Kręta 7, Zielona Góra.

W trakcie przeprowadzonych kontroli w dwóch zakładach stwierdzono jedynie uchybienia formalne, które dotyczyły:

a) nieprawidłowego powiadomienia Marszałka Województwa Lubuskiego o fakcie wprowadzania na rynek krajowy produktów w opakowaniach (brak informacji o terminie rozpoczęcia działalności oraz o sposobie realizacji obowiązku zapewnienia odzysku opakowań),

b) przedłożenia Marszałkowi Województwa Lubuskiego niepełnego zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości wytworzonych w 2002 r. odpadów (w zestawieniu nie ujęto rodzajów i ilości odpadów poddanych odzyskowi).

O stwierdzonych uchybieniach poinformowano Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego.

Podsumowując należy stwierdzić, że wytypowane przez NIK podmioty realizowały obowiązki wynikające z przepisów dotyczących gospodarki odpadami opakowaniowymi i poużytkowymi.

2.5. Kontrola dotycząca przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez podmioty prowadzące działalność w zakresie wykorzystywania odpadów poubojowych

W ramach cyklu kontrolnego skontrolowano jedyny podmiot prowadzący na terenie województwa lubuskiego działalność w zakresie przetwarzania odpadów poubojowych, tj. PROMAROL-PLUS Sp. z o.o., Ciepielówek 2, 67-410 Sława. Na obszarze województwa nie ma zakładów pośrednich (punktów magazynowania) odpadów poubojowych przeznaczonych do wykorzystania. Kontroli poddano ponadto 2 podmioty zlokalizowane na terenie województwa lubuskiego wykorzystujące produkty wytworzone w zakładzie utylizacyjnym. Podmiotem wykorzystującym mączkę mięsnokostną jako dodatek do paszy dla zwierząt futerkowych, skontrolowanym przez WIOŚ, była ferma zwierząt futerkowych zlokalizowana w Starym Kisielinie. Ferma stanowi firmę rodzinną pomimo tego, że w jej obrębie działalność mają zarejestrowaną 3 podmioty, tj. Hodowla Zwierząt Futerkowych MINK-FARM KUNEFAŁ, Chów i Hodowla Zwierząt Futerkowych NIKI-NORK i Ferma Reprodukcyjna. Podmiotem skontrolowanym pod kątem poprawności stosowania mączki mięsno-kostnej jako polepszacza gleby było Gospodarstwo Rolne January Dworczak, Krzepielów.

W wyniku realizacji cyklu kontrolnego wydane zostało zarządzenie pokontrolne dla PROMAROL-PLUS Sp. z o.o. w Ciepielówku. Dotyczyło ono przedkładania Lubuskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Zielonej Górze wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska.

Maria Staroń, Janusz Tylzon

3. Przeciwdziałanie poważnym awariom

3.1. Zakłady dużego i zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej

W 2005 roku nie zaszły istotne zmiany stanów magazynowych substancji niebezpiecznych w istniejących zakładach dużego i zwiększonego ryzyka. W województwie lubuskim nadal istnieje 5 zakładów dużego ryzyka oraz 2 zakłady zwiększonego ryzyka.

Według stanu na koniec 2005 roku w ewidencji WIOŚ znajdowały się następujące zakłady:

Zakłady Dużego Ryzyka:

1. Zakłady Włókien Chemicznych "Stilon" SA w Gorzowie Wlkp.,

2. Rozlewnia Gazu Płynnego Shell w Nowej Niedrzwicy,

3. Rozlewnia Gazu Płynnego w Krośnie Odrzańskim,

4. Rockwool Polska Sp. z o.o. w Cigacicach,

5. Kronopol Sp. z o.o. w Żarach.

Zakłady Zwiększonego Ryzyka:

1. Baza Magazynowa Nr 93 PKN Orlen w Nowej Soli,

2. Rozlewnia Gazu Płynnego w Żaganiu.

Czynności kontrolne prowadzone są w wymienionych zakładach 1 raz w roku - wspólnie z Państwową Strażą Pożarną. Wszystkie zakłady mają uregulowaną stronę formalnoprawną w zakresie poważnych awarii przemysłowych. W 2005 roku na terenie wymienionych zakładów nie wystąpiły awarie, w których uczestniczyłyby magazynowane substancje niebezpieczne.

Wysiłek służb kontrolnych w 2005 roku, szczególnie Państwowej Straży Pożarnej, skoncentrowany był na analizie zewnętrznych i wewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych dla zakładów zobligowanych do jego posiadania i ćwiczeniach.

3.2. Zdarzenia o znamionach poważnych awarii

W roku 2005 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przyjął informacje o wystąpieniu 3 zdarzeń, które posiadały znamiona poważnych awarii. Jedno zdarzenie miało miejsce w transporcie, a pozostałe dwa w zakładach. Nie wystąpiły zdarzenia o charakterze poważnych awarii w transporcie rurociągowym ropy naftowej i produktów ropopochodnych.

Spośród zdarzeń mających miejsce w 2005 r. w procesach przemysłowych, jedno zdarzenie miało miejsce na terenie zakładu o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. W 2005 r. największa ilość zdarzeń miała miejsce z udziałem materiałów niebezpiecznych będących poza klasyfikacją.

Zdarzenie w zakładzie zaliczanym do zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii

W dniu 05.05.2005 r. na rzece Solance przepływającej przez teren Bazy Magazynowej Nr 93 Polskiego Koncernu Naftowego "ORLEN" SA w Nowej Soli zaobserwowano na powierzchni wody obecność produktów naftowych. Podczas wizji terenu ustalono, że produkty naftowe przedostają się do rzeki z wodami podziemnymi stanowiącymi dopływ denny i brzegowy rzeki. W piezometrach zlokalizowanych na brzegu rzeki, od strony pola magazynowego zbiorników paliw oraz od strony bocznicy kolejowej, na której prowadzony jest przeładunek paliw, stwierdzono organoleptycznie obecność produktów naftowych. Przeprowadzone badania wykazały duże zanieczyszczenie osadów rzecznych, które uwalniają się przy burzliwych przepływach w korycie rzeki. Zaistniała potrzeba wykonania prac oczyszczających brzegów i dna koryta rzeki. Do czasu ich wykonania wprowadzono zasady regulowanego przepływu wody w cieku.

Zdarzenie w transporcie

W dniu 12.12.2005 r. na rzece Odrze na wysokości mostu granicznego w m. Kostrzyn stwierdzono plamę produktów ropopochodnych po stronie polskiej. Rozłożono zaporę sorpcyjną przy moście granicznym na długości 25 m. Jako przyczynę zanieczyszczenia wskazano spuszczenie zaolejonych wód zęzowych przez użytkowników barek rzecznych. Śledztwo w sprawie przeprowadzone przez Grupę OperacyjnoŚledczą Straży Granicznej nie pozwoliło na ustalenie sprawcy zanieczyszczenia.

Zdarzenie w innych zakładach

W dniu 13.05.2005 r. w miejscowości Wymiarki powiat żagański, w punkcie skupu złomu tzw. zbieracze złomu rozszczelnili typową butlę gazów technicznych o poj. 50 dm3. Jak się okazało butla wypełniona była chlorem i powstała niekontrolowana emisja gazu do powietrza atmosferycznego. Ze względu na lokalizację punktu skupu złomu w obrębie zabudowy mieszkaniowej powstało zagrożenie dla ludności zamieszkującej okoliczne budynki mieszkalne. Ewakuowano pracowników sąsiadującego z punktem Urzędu Gminy Wymiarki. Przybyłe jednostki Państwowej Straży Pożarnej podjęły akcję ratowniczą poprzez stworzenie kurtyny wodnej wokół butli z ulatniającym się chlorem. Butla samoczynnie opróżniła się z chloru w czasie ok. 2 godzin. Woda użyta w akcji ratowniczej odprowadzona została do kanalizacji deszczowej wsi Wymiarki.

3.3. Współpraca WIOŚ z innymi organami kontrolnymi

W sprawach zwalczania poważnych awarii WIOŚ współdziałał z Państwową Strażą Pożarną oraz innymi organami administracji rządowej i samorządowej.

Współpraca z PSP jest realizowana poprzez udostępnienie informacji dotyczących potencjalnych źródeł zagrożeń poważnymi awariami, udostępnienie danych dotyczących zaistniałych awarii, przekazywanie danych statystycznych, sprawozdań i analiz, weryfikację zakładów o zwiększonym i dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii, ocenę raportów bezpieczeństwa oraz programów zapobiegania poważnym awariom. Na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Lubuskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska a Lubuskim Wojewódzkim Komendantem Państwowej Straży Pożarnej ustala się corocznie harmonogram wspólnych czynności kontrolno-rozpoznawczych planowanych do realizacji. Kontrole ze strony PSP realizowane są przez podległe Komendantowi Wojewódzkiemu komendy powiatowe PSP. Raz w roku odbywa się wspólne spotkanie, na którym podsumowywany jest cykl roczny oraz wstępnie ustalane są priorytety działań na rok następny.

Współpraca z PSP odbywa się również w terenie, przy prowadzonych przez PSP akcjach ratowniczych i ćwiczeniach. Współpraca ta polega m.in. na ocenie przez przedstawicieli WIOŚ prawidłowości zabezpieczenia środowiska przed dalszym rozprzestrzenianiem się zanieczyszczenia, pomocy przy wstępnym likwidowaniu zanieczyszczenia na miejscu awarii, pomocy w trakcie akcji usuwania i wywożenia zanieczyszczenia, jak również na ocenie czy dane miejsce jest w dostatecznym stopniu zabezpieczone i czy akcja może być zakończona ze względu na ochronę środowiska. W czasie występowania poważnej awarii, w sytuacjach wymagających zastosowania specjalistycznego sprzętu i wyposażenia, jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej dokonują poboru próbek do analizy według wskazań przedstawicieli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

W 2005 r. podjęto współpracę ze służbami Straży Granicznej, co wynika z granicznego położenia województwa i potrzeby wspólnej kontroli przewozu materiałów niebezpiecznych oraz transgranicznego przemieszczania odpadów. W ramach współpracy przeprowadzono wspólne kontrole na przejściach granicznych w Olszynie i Świecku.

Tomasz Parada, Andrzej Uchman

 

Poprzedni Spis treści Następny